Wprowadzenie do proktologii

Proktologia jest dziedziną medycyny zajmującą się chorobami odbytnicy i odbytu, które są końcowym odcinkiem przewodu pokarmowego.

Najczęściej występującymi schorzeniami leczonymi przez lekarza proktologa są:

  • Choroba hemoroidalna,
  • Polipy odbytu,
  • Przetoki odbytu,
  • Szczeliny odbytu,
  • Stany zapalne odbytu, ropień odbytu,
  • Torbiele włosowe,
  • Kłykciny kończyste,
  • Swiąd odbytu

W naszej Poradni zajmujemy się diagnostyką i leczeniem chorób z zakresu proktologii. Ważne miejsce w rozpoznaniu dolegliwości proktologicznych zajmuje wywiad i badanie per rectum.

A doctor's hand is pointing to the left.

Diagnostyka czyli anoskopia lub rektoskopia wykonywana jest na najwyższej klasy video-anoskopie i video-rektoskopie firmy BOB Technika Swiatłowodowa. Jesteśmy w Trójmieście jedynym ośrodkiem posiadającym ten sprzęt.

Używamy Karty badania proktologicznego zalecanej i stosowanej przez zespół lekarzy z Pododziału Proktologii Szpitala na Solcu.

W praktyce do lekarza zajmującego się proktologią często trafiają pacjenci z objawami choroby hemoroidalnej (obecność uciążliwych na co dzień guzków krwawniczych, często błędnie określanych jako- żylaki odbytu- patrz niżej-„wyjaśnienie”). Dotyczy to szczególnie pacjentów o siedzącym trybie życia, z przewlekłymi zaparciami, kobiet w ciąży i po porodach.

Leczenie choroby hemoroidalnej możliwe jest nieoperacyjnie w Poradni Flebologicznej:

  • metodą skleroterapii (dr Pejganowicz i dr Borecka-Sobczak jako jedni z niewiele
    ponad 50-ciu lekarzy w Polsce posiadają stosowne certyfikaty odbycia szkoleń z leczenia tą metodą),
  • metodą Barrona (tzn.metodą gumowej podwiązki),
  • metodą termoablacji falą radiową.

W trakcie diagnostyki, jeśli jest to konieczne, pobierany jest materiał do badania histopatologicznego- dzięki temu można ocenić charakter zmian.

Choroba hemoroidalna

Guzki krwawnicze czyli hemoroidy są normalną strukturą anatomiczną. Pełnią funkcję w mechanizmie trzymania gazów i stolca(utrzymania szczelności odbytu), a także defekacji. Na skutek wielu przyczyn (m.in. zaparcia, dieta ubogoresztkowa, biegunki, otyłość, ciąża, skłonności dziedziczne) guzki te mogą ulec patologicznemu powiększeniu. Choroba hemoroidalna to stan, w którym dochodzi do krwawień z powiększonych guzków krwawniczych, ich wypadania i czasem zmian zakrzepowych.

Choroba hemoroidalna występuje w kilku stopniach zaawansowania:

  • I stopień – powiększone krwawiące guzki krwawnicze obecne są jedynie w obrębie kanału odbytu, nie wypadaja przez odbyt,
  • II stopień – wypadające podczas defekacji w czasie parcia na stolec guzki, cofające się samoistnie po wypróżnieniu, z krwawieniem lub dyskomfortem, ale bez dolegliwości bólowych,
  • III stopień – wypadające hemoroidy wymagające ręcznego odprowadzenia, z krwawieniami i/lub upławami śluzowymi, czasem bolesne,
  • IV stopień – guzki krwawnicze cały czas są na zewnątrz i nie dają się odprowadzić do wnętrza odbytu, towarzyszą im krwawienie, ból, możliwość zakrzepów.

W zależności od tego na jakim jest etapie, wybierany jest odpowiedni rodzaj leczenia:

  1. leczenie zachowawcze- dieta bogatoresztkowa z dużą ilością płynów i z zastosowaniem środków farmakologicznych, redukcja masy ciała w przypadku otyłości,
  2. leczenie zabiegowe z zastosowaniem metod nieoperacyjnych,
  3. leczenie operacyjne (wycięcie chirurgiczne).

Objawy choroby to:

  • dokuczliwy świąd lub pieczenie w okolicy odbytu,
  • pozostawianie śladów stolca lub też jasnoczerwonej krwi na stolcu, bieliźnie czy papierze toaletowym,
  • uczucie niepełnego wypróżnienia.

 

Trzeba pamiętać, że świąd, krwawienie z okolic odbytu nie zawsze są spowodowane hemoroidami, lecz mogą świadczyć o innych schorzeniach, więc warto udać się po poradę i postawienie właściwej diagnozy.

 

UWAGA!
Im wcześniejsze leczenie, zapobiegające dalszemu rozwojowi choroby, tym większe prawdopodobieństwo uniknięcia leczenia operacyjnego!
Wyjaśnienie
Żylaki odbytu mogą powstać w przebiegu marskości wątroby i nadciśnienia wrotnego. U tych pacjentów dochodzi do dekompresji nadciśnienia wrotnego do żyły odbytniczej górnej (normalnie drenującej krew do układu wrotnego) przez żyłę odbytniczą środkową i dolną. Żylaki odbytu, w przeciwieństwie do żylakow przełyku, krwawią rzadko. U chorych z nadciśnieniem wrotnym występowanie choroby hemoroidalnej nie jest częstsze.

 

Badanie proktologiczne
Badanie wymaga cierpliwości i taktu, dolegliwości dotyczą sfery intymnej, czemu często towarzyszy wstyd i strach, dlatego dokładamy wszelkich starań, aby pacjent czuł się bezpiecznie i komfortowo.

 

Na właściwe badanie proktologiczne składa się :

  • oglądanie okolicy odbytu i krocza,
  • badanie palpacyjne,
  • badanie per rectum, u kobiet często per vaginam.

Wszystko to zostaje uzupełnione badaniami dodatkowymi: anoskopią lub rektoskopią, przy użyciu najnowszego sprzętu firmy BOB Technika Swiatłowodowa.

 

Przygotowanie do rektoskopii i anoskopii:
W dniu badania wlewka oczyszczająca (hegar) rano i 2 godziny przed badaniem. Obecnie celem przygotowania wykorzystuje się gotowe preparaty – enema lub rektanal – dostępne w aptekach. Przygotowanie pacjent wykonuje w domu samodzielnie.